Hreflang Kontrolü

Hreflang Kontrolü, girdiğiniz bir URL'nin hreflang etiketlerini anında tarayarak dil/bölge kodlarının geçerliliğini, karşılıklı dönüş bağlantılarının (return tag) bulunup bulunmadığını, self-referencing ve x-default eksiklerini saniyeler içinde raporlayan ücretsiz bir teknik SEO aracıdır. Amaç, çok dilli sitenizin Google'a hangi dilin hangi ülkeye sunulacağını doğru anlatmasını sağlamaktır.

Sorun küçük değil: 18.786 hreflang'lı siteyi inceleyen bir çalışmada sitelerin %31,02'sinde çelişen hreflang direktifleri, %16,04'ünde eksik self-referencing etiketi ve %47,95'inde x-default eksikliği tespit edildi (Search Engine Land / SALT.agency, 2023). Bu araç, aynı hataların sizin sayfanızda olup olmadığını tek tıkla gösterir.

Araç, verdiğiniz URL'yi çeker ve o sayfada tanımlı tüm <link rel="alternate" hreflang="..."> etiketlerini (veya HTTP başlığı/sitemap tanımlarını) çözümler. Ardından her etiketi tek tek denetler ve bir uyum raporu çıkarır.

• Dil/bölge kodu geçerliliği: en, tr, de-DE, ru-RU gibi kodların ISO 639-1 (dil) ve ISO 3166-1 (ülke) standardına uyup uymadığını kontrol eder. en-UK gibi yanlış yazımları (doğrusu en-GB) yakalar.
• Return tag (karşılıklılık): A sayfası B'yi işaret ediyorsa, B sayfasının da A'yı işaret etmesi gerekir. Araç bu çift yönlü bağın kopuk olduğu yerleri raporlar; çünkü Google karşılıksız hreflang etiketlerini yok sayar.
• Self-referencing: Her sayfanın kendi diline işaret eden bir hreflang etiketi taşıması beklenir; eksikse uyarır.
• x-default: Dil/ülke eşleşmeyen kullanıcılar için varsayılan sürümün tanımlı olup olmadığını gösterir.
• Çakışma ve mutlak URL denetimi: Aynı dile birden fazla URL atanmış mı, bağlantılar mutlak (https://...) mı yoksa göreli mi, canonical ile çelişki var mı gibi noktaları işaretler.

Çıktı; sunucuya erişim, kod bilgisi veya eklenti kurulumu gerektirmeden, saha dışı bir denetçinin gözüyle sayfanızın uluslararası hedeflemesini fotoğraflar.

Yanlış hreflang, Google'ın yanlış dildeki sayfayı yanlış ülkeye göstermesine, doğru sayfanın gömülmesine ve dil sürümlerinin birbirini yamyamlaştırmasına yol açar. Etiket sessizce başarısız olur: hata mesajı almazsınız, sadece sıralama ve tıklama kaybedersiniz.

En kritik senaryolar şunlardır:

• Kopuk return tag: Google, dönüş bağlantısı olmayan hreflang etiketini görmezden gelir. Yani Türkçe ve Almanca sürümleriniz teknik olarak varken, arama motoru ikisini ayrı sayfalar sanıp yanlış dili gösterebilir.
• Geçersiz kod: en-UK, gb ya da uydurma bir bölge kodu tüm kümedeki etiketin işlevsiz kalmasına neden olabilir. Çalışmada sitelerin %8,91'inde en az bir geçersiz dil kodu bulundu (Search Engine Land, 2023).
• Kanibalizasyon: Doğru sinyal verilmeyen dil sürümleri aynı sorguda birbiriyle yarışır. Bu riski daha geniş görmek için Kannibalizasyon aracıyla sayfa çakışmalarını da tarayabilirsiniz.

Google resmi dokümantasyonunda hreflang'in bir yönlendirme değil sinyal olduğunu vurgular; bu yüzden sinyalin tutarlı ve karşılıklı olması sonucun tamamını belirler.

En yaygın dört hata; kopuk dönüş bağlantısı, eksik self-referencing, geçersiz dil/ülke kodu ve eksik x-default'tur. Aşağıdaki tablo, büyük ölçekli çalışmada ölçülen görülme sıklıklarını ve aracın bunları nasıl işaretlediğini özetler.

Kaynak: SALT.agency, 18.786 site analizi, 2023.

Dikkat çeken nokta: bu hataların çoğu "görünmez"dir. Sayfa açılır, kullanıcı fark etmez; sadece arama motoru sinyali bozulur. Bu yüzden düzenli otomatik denetim, manuel gözden çok daha güvenilirdir.

Kullanım üç adımdır: URL yapıştır, tara, raporu oku.

1. URL girin: Denetlemek istediğiniz sayfanın tam adresini (örneğin ana sayfanızın İngilizce sürümü) yapıştırın. Çok dilli bir sitede her dilden bir temsili sayfa test etmek iyi bir başlangıçtır.
2. Taramayı başlatın: Araç, sayfanın HTML'indeki hreflang etiketlerini (varsa HTTP başlığı ve sitemap tanımlarını) çeker ve kod/karşılıklılık denetimini çalıştırır.
3. Raporu inceleyin: Geçerli etiketler yeşil, eksik/hatalı olanlar kırmızı işaretlenir. Her uyarı, sorunun türünü ve önerilen doğru kodu içerir.

İpucu: Bir dil sürümünü düzelttikten sonra, kümedeki diğer dilleri de yeniden tarayın. Return tag karşılıklı olduğu için tek sayfayı düzeltmek çoğu zaman yetmez; kümenin tamamı tutarlı olmalıdır. Tarama tekrarlanabilir olduğundan, her yayın öncesi hızlı bir kontrol rutini oluşturabilirsiniz.

Raporu, hreflang bloğunuzu tüm dil sürümlerinde simetrik ve mutlak URL'li hale getirmek için bir düzeltme listesi olarak kullanın. Uygulama pratikte şöyle işler:

• Kod düzeltmeleri: Araç en-UK gibi bir uyarı verdiyse, ilgili tüm sayfalarda en-GB ile değiştirin. Kodlar dil için küçük, ülke için büyük harf yazılır (tr, de-DE).
• Return tag tamamlama: Kopuk bağ raporlandıysa, işaret edilen sayfaya geri dönüş etiketini ekleyin. Her sayfa, kümedeki tüm dilleri + kendini + x-default'u listelemelidir.
• Mutlak URL: Göreli yollar yerine tam https:// adresleri kullanın.
• Canonical uyumu: hreflang işaret ettiği URL, o sayfanın canonical'ıyla çelişmemelidir. Bunu Canonical Kontrolü ile doğrulayın.
• Sitemap yöntemi: Çok fazla dil varsa hreflang'i HTML yerine XML sitemap'te tanımlamak yönetimi kolaylaştırır; Robots & Sitemap aracıyla sitemap'inizin sağlığını kontrol edin.

Düzeltmelerin ardından sayfanın gerçekten taranıp indekslendiğinden emin olmak için İndexlenme Kontrolü aracını çalıştırın; çünkü indekslenmeyen bir sayfada hreflang'in hiçbir anlamı yoktur.

Hreflang tek başına değil, canonical + indeksleme + iç linkleme üçlüsüyle birlikte sağlıklı çalışır. Uluslararası bir sitede bu sinyallerin hepsi aynı hikâyeyi anlatmalıdır.

Önerilen denetim akışı:

1. Hreflang Kontrolü ile dil sinyallerini doğrulayın.
2. Canonical Kontrolü ile her dil sürümünün kendini canonical gösterdiğini teyit edin.
3. İndexlenme Kontrolü ile sayfaların Google'a açık olduğunu doğrulayın.
4. Dil sürümleri arasındaki bağlantı mimarisini güçlendirmek için AI İç Linkleme aracından yararlanın.
5. Aynı içeriğin farklı dillerde SERP'te nasıl konumlandığını görmek için SERP Analizi ile takip edin.

Bu araçların hepsi ücretsiz kullanılabilir. Çok dilli bir mimariyi baştan doğru kurmak veya mevcut hreflang karmaşasını profesyonelce çözmek isterseniz, ekibimizle iletişime geçerek teknik SEO desteği alabilirsiniz. Sora Yazılım olarak uluslararası site mimarisi ve indeksleme sağlığını uçtan uca yönetiyoruz.

En büyük fayda, aynı dili birden fazla ülkeye veya aynı ülkeye birden fazla dili sunan sitelerde ortaya çıkar: araç, yanlış sürümün yanlış pazarda sıralanmasına yol açan kopuk sinyalleri tek taramada görünür kılar. Somut bir senaryo üzerinden bakalım.

Beş dilde yayın yapan bir B2B yazılım sitesi düşünün. Almanca sayfalar özenle çevrilmiş; ancak Avusturya ve İsviçre'den gelen ziyaretçilere Google ısrarla İngilizce sürümü gösteriyor. Ekip içeriği suçluyor, oysa sorun teknik: Almanca sayfalar İngilizce sürüme hreflang veriyor ama İngilizce sayfalarda dönüş etiketi yok. Google karşılıksız etiketi yok saydığı için Almanca küme hiç kurulmuyor.

Hreflang Kontrolü bu tabloyu ilk taramada "return tag eksik" uyarısıyla ortaya koyar. Düzeltme birkaç satırlık bir şablon değişikliğidir; etkisi ise Almanca konuşan pazarlarda doğru dilin listelenmeye başlamasıdır. Benzer senaryo e-ticarette de yaşanır: kategori sayfalarındaki parametreli URL'ler hreflang hedefleriyle birebir eşleşmediğinde küme sessizce dağılır. Her iki durumda da hatayı kullanıcı değil, yalnızca düzenli tarama fark eder.

Google AI Overviews, ChatGPT ve Perplexity gibi sistemler cevap üretirken çoğunlukla kullanıcının dilindeki tek bir sayfayı kaynak seçer; hreflang sinyaliniz karışıksa alıntılanan sürüm yanlış dilde olabilir veya hiç siz olmayabilirsiniz. Bu, klasik sıralama kaybından daha sinsi bir kayıptır.

Geleneksel SERP'te yanlış dil sürümü sıralansa bile en azından listede görünürsünüz. AI destekli cevaplarda ise model genellikle tek bir kaynak URL alıntılar; Türkçe bir soruya İngilizce sayfanız eşleşirse alıntılanma şansınız ciddi biçimde düşer. Bu yüzden GEO (Generative Engine Optimization) perspektifinden hreflang artık bir "uluslararası SEO detayı" değil, hangi dil sürümünüzün AI cevaplarında temsil edileceğini belirleyen bir altyapı sinyalidir.

Pratik bir tamamlayıcı adım: her dil sürümünün kendi dilinde eksiksiz yapılandırılmış veri taşıdığından emin olun; Schema Üretici ile her dil için ayrı JSON-LD üretebilirsiniz. Tutarlı hreflang ile dil bazlı schema kombinasyonu, AI sistemlerinin sitenizin dil haritasını doğru okumasını kolaylaştırır.

Başarının ölçüsü basittir: her ülkeden gelen gösterim ve tıklamaların, o ülkeye hedeflediğiniz dil sürümünde toplanması. Bunu izlemenin en pratik yeri Google Search Console'dur.

• Ülke + sayfa kırılımı: GSC Performans raporunu ülkeye göre filtreleyin ve hangi URL'lerin gösterim topladığına bakın. Almanya'dan gelen gösterimler hâlâ İngilizce URL'lerde birikiyorsa hreflang sinyali oturmamış demektir.
• Yanlış dil inişi: Analytics'te ülke bazlı açılış sayfası raporunu izleyin; kullanıcılar iner inmez dil değiştiriciye tıklıyorsa bunu bir uyarı sayın.
• CTR karşılaştırması: Doğru dil sürümü doğru pazarda listelenmeye başlayınca tıklama oranı genellikle yükselir; ülke bazında düşük CTR'lı sayfaları CTR Fırsatları aracıyla tespit edebilirsiniz.

Unutmayın: Search Console'daki eski "Uluslararası Hedefleme" raporu 2022'de kaldırıldı; hreflang hatalarını artık GSC tek başına göstermiyor. Düzenli aralıklarla harici tarama yapmak — örneğin her sürüm yayınından sonra bu aracı yeniden çalıştırmak — tek güvenilir izleme yöntemidir. Hedef durum: taramada sıfır kritik uyarı ve GSC'de oturmuş bir ülke-dil eşleşmesi.

Kural şudur: kümeye dokunan her değişiklikte — yeni dil, URL yapısı değişimi, domain taşıma — tüm dil sürümlerinin hreflang bloğu birlikte güncellenmeli ve canlıya alındıktan sonra yeniden taranmalıdır. Tek sayfayı güncelleyip diğerlerini unutmak, taşınma dönemlerinin en sık hatasıdır.

1. Yeni dil eklerken: Yeni sürümü yalnızca kendi sayfasına değil, kümedeki tüm mevcut sayfaların hreflang listesine ekleyin; aksi hâlde dönüş etiketi eksik kalır ve yeni dil kümeye hiç dahil olmaz.
2. URL değişiminde: 301 yönlendirme kurmak yetmez; hreflang etiketleri yönlendirilen eski adresi değil, doğrudan yeni nihai URL'yi göstermelidir. Yönlendirme zincirine işaret eden hreflang zayıf bir sinyaldir.
3. x-default kararını yenileyin: Taşınma sonrası varsayılan sürümün hangi dil olacağını yeniden değerlendirin; pazar öncelikleriniz değişmiş olabilir.
4. Sitemap'i eş zamanlı güncelleyin: hreflang'i sitemap'te tanımlıyorsanız HTML ile çelişki oluşmadığını doğrulayın.
5. Yayın sonrası tarama: Değişiklik canlıya çıktıktan sonra her dilden en az bir temsili sayfayı bu araçla yeniden test edin ve sonucu kayıt altına alın.