Davlumbaz Söndürme Sistemleri: Endüstriyel Mutfak Yangın Koruması

Davlumbaz söndürme sistemi nedir, ne işe yarar?

Davlumbaz söndürme sistemi (mutfak davlumbazı otomatik söndürme sistemi), pişirme hattında çıkan yangını ısıyla algılar, söndürücü maddeyi cihaz yüzeylerine, davlumbaz içine ve egzoz kanalına boşaltır ve aynı anda ocaklara giden gazı keser.

Yemeklik yağ yangınları sıradan yangınlardan farklı davranır: kızgın yağa su değdiğinde alev büyüyerek sıçrar ve davlumbazdaki yağ birikintisi yangını kanal boyunca taşıyabilir. Avrupa yangın sınıflandırmasında bu tür yangınlar ayrı bir sınıf (F sınıfı) olarak tanımlanır; söndürücü madde de buna göre seçilir.

Davlumbaz sistemi sabit ve otomatiktir; mutfakta ayrıca bulunması gereken portatif söndürücüler yangın söndürme tüpü satış ve bakımı sayfasının konusudur. Gaz kaçağını algılayıp vanayı kapatan sistem ise gaz algılama sistemleri başlığındadır; iki sistem mutfakta çoğunlukla birlikte planlanır.

Davlumbaz söndürme sistemi hangi mutfaklar için uygundur?

Davlumbaz söndürme sistemi, yoğun pişirme yapılan ve yağlı buharın davlumbaz ile kanalda biriktiği ticari ve endüstriyel mutfaklar için tasarlanır; ev mutfakları bu sistemlerin kapsamında değildir.

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, konutlar dışındaki belirli mutfaklarda (örneğin alışveriş merkezleri ve yüksek binalardaki mutfaklar ile yemek fabrikalarında) davlumbazlara otomatik söndürme sistemi yapılmasını öngörür. Mutfağınızın bu kapsama girip girmediğini yetkili proje müellifi ve ilgili idare değerlendirir.

• Restoran, kafe ve fast food işletmelerinin mutfakları.
• Otel ve konaklama tesislerinin ana ve yardımcı mutfakları.
• Fabrika, okul, hastane ve kamu binalarındaki yemekhane mutfakları.
• Yemek fabrikaları ve toplu yemek üretim mutfakları.
• Alışveriş merkezleri ve yüksek binalardaki yeme-içme birimleri.

Davlumbaz söndürme sisteminin bileşenleri nelerdir?

Sistem; algılama elemanı, söndürücü madde tüpü, boru ve nozullar, elle tetikleme düzeni ve gaz kesme bağlantısından oluşur. Mutfakta bulunan portatif söndürücü ise sabit sistemin yerine geçmez, onu tamamlar.

Sistemi oluşturan başlıca parçalar:

• Algılama elemanı: davlumbaz içinde, pişirme cihazlarının üzerinde ısıya tepki veren düzenek.
• Söndürücü madde tüpü ve kontrol ünitesi: yağ yangınına uygun söndürücü maddeyi taşır ve boşaltımı başlatır.
• Boru ve nozullar: söndürücüyü cihaz yüzeylerine, davlumbaz ve plenum içine ve kanal ağzına yönlendirir.
• Elle tetikleme düzeni: yangını gören kişinin, kaçış yolu üzerinden sistemi çalıştırmasını sağlar.
• Gaz kesme vanası bağlantısı: boşaltımla birlikte ocaklara giden gazı keser.
• Uyarı ve izleme bağlantısı: gerekirse binanın yangın paneline durum bilgisi verir.

Davlumbaz söndürme hizmet kapsamımız neleri içerir?

Hizmet kapsamı mutfağın keşfinden periyodik bakıma kadar uzanır; ayrıntı her projede keşiften sonra teklifte yazılır.

• Keşif: pişirme hattı, cihaz türleri, davlumbaz ve kanal yapısı, gaz tesisatının incelenmesi.
• Pişirme hattına uygun sistem seçimi, malzeme listesi ve tedarik.
• Algılama elemanı, tüp, boru ve nozul montajı.
• Gaz kesme vanası ve gerekirse yangın paneliyle bağlantı.
• Devreye alma, fonksiyon kontrolleri ve kayıtların teslimi.
• Mutfak personeline elle tetikleme ve alarm anında yapılacaklar konusunda bilgilendirme.
• Periyodik bakım ve kontrol (sözleşmeye bağlı).

Davlumbaz söndürme sistemlerinin kurulumu ve bakımı ilgili yetki ya da yeterlilik belgesi gerektirebilir; uygulamayı yapan tarafın belgelerini teklif aşamasında talep etmenizi öneririz.

Davlumbaz söndürme projesi nasıl ilerler?

Süreç pişirme hattının incelenmesiyle başlar, sistemin denenmesi ve personelin bilgilendirilmesiyle teslim edilir; çalışma mutfağın servis saatleri dışında planlanır.

1. Keşif görüşmesi: mutfağın kullanımı, cihazlar ve mevcut durum konuşulur.
2. Yerinde inceleme: davlumbaz ölçüleri, kanal güzergâhı ve gaz tesisatı görülür.
3. Tasarım: nozul yerleşimi ve söndürücü miktarı, sistemin üretici tasarım kurallarına ve projeye göre belirlenir.
4. Teklif: malzeme listesi, kapsam ve çalışma takvimi yazılır.
5. Uygulama: montaj servis dışı saatlerde yapılır.
6. Devreye alma: algılama, tetikleme ve gaz kesme işlevleri kontrol edilir.
7. Teslim ve bakım: personel bilgilendirilir, bakım planı yazılı hale getirilir.

Seçim yaparken ve maliyeti etkileyen faktörler nelerdir?

Davlumbaz söndürme sisteminin maliyetini en çok davlumbaz uzunluğu, korunacak cihaz sayısı ve türü ile kanal yapısı belirler; kesin tutar keşiften sonra çıkar.

Fiyat aralığı yazmıyoruz; aynı büyüklükteki iki mutfağın pişirme hattı ve kanal yapısı birbirinden çok farklı olabilir.

• Davlumbaz sayısı ve uzunluğu, plenum yapısı.
• Fritöz, ızgara, ocak gibi korunacak cihazların türü ve adedi.
• Egzoz kanalının uzunluğu ve güzergâhı.
• Gaz tesisatı: mevcut vana, yeni gaz kesme vanası ihtiyacı.
• Yangın paneli ya da bina otomasyonuyla bağlantı gereksinimi.
• Servis saatleri dışında çalışma zorunluluğu.

Hangi standart ve mevzuata dikkat edilir?

Türkiye'de temel düzenleme Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'tir; ticari mutfak söndürme sistemlerinin tasarımı ve testi için Avrupa'da EN 17446 standardı kullanılır.

Nozul sayısı, söndürücü madde miktarı ve bakım aralıkları sisteme ve mutfağa göre belirlenir; ilgili standart, üretici talimatları ve yetkili proje mühendisi esas alınır.

• Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete: 19.12.2007, sayı 26735; sonraki değişiklikleriyle). Mutfaklarda davlumbaz söndürme ile birlikte, kullanılan gaza göre gaz algılama, gaz kesme ve uyarı tesisatı kurulmasını da öngörür.
• EN 17446:2021+A1:2024 — Ticari mutfaklarda yangın söndürme sistemleri: sistem tasarımı, dokümantasyon ve test gereksinimleri. Pişirme cihazlarını, davlumbazı, plenumu ve egzoz kanallarını kapsar; ev mutfakları kapsam dışıdır.
• EN 2:1992/A1:2004 — Yangın sınıflandırması; pişirme cihazlarındaki bitkisel ve hayvansal yağ yangınlarını F sınıfı olarak tanımlar.

Davlumbaz söndürme sistemi diğer sistemlerle nasıl entegre çalışır?

Davlumbaz sistemi tek başına çalışabilir, ancak mutfaktaki gaz tesisatı ve binanın yangın sistemleriyle birlikte düşünüldüğünde daha güvenli sonuç verir.

Diğer söndürme ve algılama sistemlerinin genel resmi için yangın sistemleri sayfasına bakabilirsiniz.

• Gaz kesme: boşaltım anında ocaklara giden gaz kesilir; gaz kaçağı algılaması aynı vanayı kullanabilir.
• Yangın paneline bilgi: boşaltım ya da arıza bilgisi yangın algılama ve ihbar sistemine aktarılabilir.
• Egzoz fanı ve havalandırma: fanın davranışı projede ve sistem tasarımında belirlenir.
• Risk değerlendirmesi: mutfağın binadaki genel yangın riskine etkisi yangın risk analizi ve danışmanlık kapsamında ele alınabilir.

Keşifte hangi soruları soruyoruz?

Doğru sistem, mutfağın gerçekte nasıl kullanıldığını anlamakla başlar; keşifte aşağıdaki soruları birlikte yanıtlıyoruz.

• Pişirme hattında hangi cihazlar var; fritöz ve ızgara nerede duruyor?
• Cihazların yeri yakın zamanda değişecek mi?
• Davlumbaz ve egzoz kanalı nereden geçiyor, temizliği nasıl yapılıyor?
• Doğal gaz mı LPG mi kullanılıyor; gaz kesme vanası var mı?
• Binada yangın paneli var mı, mutfak ona bağlanacak mı?
• Mevcut bir sistem varsa son bakım kaydı nerede?

Davlumbaz söndürme sistemlerinde sık yapılan hatalar nelerdir?

Sorunların çoğu sistemin kurulduktan sonra mutfakla birlikte güncellenmemesinden kaynaklanır.

• Cihazların yerini değiştirip nozulları bırakmak: yeni fritözün üzerinde nozul kalmayabilir.
• Gaz kesme bağlantısını atlamak: gaz akmaya devam ederse yangın yeniden alevlenebilir.
• Elle tetikleme düzenini kaçış yolunun dışına koymak: yangın anında kola ulaşılamaz.
• Davlumbaz ve kanal temizliğini ihmal etmek: yağ birikintisi yangının kanala taşınmasını kolaylaştırır.
• Bakım kaydı tutmamak: sistemin en son ne zaman kontrol edildiği bilinmez.